MENU

Na ile bezpieczne jest spalanie śmieci jeżeli chodzi o emisje zanieczyszczeń?

Zastosowane na instalacji urządzenia do oczyszczania spalin powodują, że emisja powstałych ze spalania gazów i innych zanieczyszczeń jest na poziomie o wiele niższym, niż dopuszczają to krajowe przepisy. Tak więc można powiedzieć, że instalacja ta jest bardzo bezpieczna jeśli chodzi o poziom emisji zanieczyszczeń do środowiska.

Praca instalacji jest nieustannie monitorowana i kontrolowana zarówno przez zespół specjalistów na co dzień obsługujących zakład, jak również przez uprawnione instytucje zewnętrzne, czyli Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, Urząd Marszałkowski oraz Miasto Poznań. Dane dotyczące emisji z instalacji są przekazywane elektronicznie do ww. instytucji codziennie z uwzględnieniem tzw. cykli pomiarowych średnich trzydziestominutowych i średnich dobowych, zgodnie zapisami załącznika nr 7 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2014 roku w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów. Również lokalni mieszkańcy są na bieżąco informowani
o poziomach emisji. Publikacja pomiarów odbywa się w trybie on-line na stronie www.sita-zielonaenergia.pl oraz jest wyświetlana na tablicy informacyjnej umiejscowionej przy wjeździe na teren instalacji.

Poniżej prezentujemy tabelę ze standardami emisyjnymi dla poszczególnych substancji.

jednostka

Standardy emisyjne zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie standardów emisyjnych z dnia 4 listopada 2014 roku
(załącznik nr 7) – MAKSYMALNE DOPUSZCZALNE WARTOŚCI ŚREDNIODOBOWE.

Pyły

mg/m3u

10

TOC (węgiel organiczny)

mg/m3u

10

HCl (chlorowodór)

mg/m3u

10

HF (fluorowodór)

mg/m3u

1

SO2 (dwutlenek siarki)

mg/m3u

50

CO (tlenek węgla)

mg/m3u

50

NOx (tlenek azotu)

mg/m3u

200

Cd + Tl (kadm + tal)

mg/m3u

0,05

Hg (rtęć)

mg/m3u

0,05

dioksyny i furany

ng/m3u

0,1

ITPOK – instalacja termicznego przekształcania odpadów komunalnych, nazwa potoczna „spalarnia odpadów”

Jakie nowe technologie zastosowano w waszym zakładzie (spalarnia śmieci)?

Poznańska spalarnia została zaprojektowana i wybudowana zgodnie z najlepszymi dostępnymi technikami (tzw. BAT – Best Available Techniques). Oznacza to, że instalacja została wyposażona w najnowocześniejsze rozwiązania techniczne i technologiczne pozwalające na spełnienie surowych norm środowiskowych polskiego i unijnego prawa. Dotyczy to m.in. takich elementów instalacji jak ruszt czy system oczyszczania spalin.

Czy istnienie spalarni likwiduje wysypiska?

Nie. Uruchomienie spalarni nie spowoduje zamknięcia istniejących składowisk. Spalarnię ITPOK z Poznaniu zaprojektowano jako instalację domykającą system gospodarki odpadami. Miasto Poznań postawiło na stworzenie nowoczesnego i kompleksowego system gospodarki odpadami. Jego podstawę stanowi zapobieganie powstawaniu odpadów popularyzowane licznymi działaniami edukacyjnymi. Wszyscy mieszkańcy są objęci zorganizowanym systemem odbioru odpadów, w tym odpadów zmieszanych, zbieranych selektywnie surowcowych oraz problemowych (tj. odpady wielkogabarytowe, sprzęt elektryczny i elektroniczny, odpady zielone oraz niebezpieczne itp.) Zebrane selektywnie „u źródła” odpady materiałowe tj. papier, szkło, tworzywa sztuczne, metale po doczyszczeniu na sortowniach odpadów surowcowych (materiałowych), są przekazywane do recyklingu materiałowego. Odpady zielone tj. trawa, gałęzie, liście trafiają do kompostowni, gdzie powstaje z nich nawóz organiczny. W mieście i okolicznych gminach funkcjonują również Punkty Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. (PSZOK-i), przyjmujące od mieszkańców tzw. odpady problemowe (m. in. poremontowe, niebezpieczne, wielkoagabrytowe). Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny odbierają od mieszkańców GRATOWOZY – specjalne samochody, które kursują po Poznaniu zgodnie z ustalonym harmonogramem.

Uzupełnieniem systemu i jednocześnie jego ostatnim, spinającym ogniwem jest właśnie Instalacja Termicznego Przetwarzania Odpadów Komunalnych (ITPOK). ITPOK pozwoli na zagospodarowanie odpadów nie nadających się do recyklingu materiałowego np.: z uwagi na duże zanieczyszczenie i nie przydatność w procesie powtórnego przetwarzania w zakładach recyklingu, ale ze względu na ich wysoką wartość opałową są odpowiednie do termicznego przetworzenia w ITPOK.

Składowiska odpadów będą wykorzystywane do zagospodarowania (unieszkodliwiania) tych odpadów, które na dzień dzisiejszy z technologicznych i ekonomicznych względów nie mogą być zagospodarowywane w inny sposób niż poprzez zdeponowanie na składowisku.

A zatem składowiska będą funkcjonowały jako miejsca gdzie trafią odpady nie nadające się do zagospodarowania w inny sposób niż przez zdeponowanie, których kaloryczność nie przekracza 6 MJ/kg co wynika z nowego rozporządzenia Ministra Gospodarki, którego zapisy obowiązują od 1 stycznia 2016 r. i zakazują składowania odpadów wysokokalorycznych czyli takich, których ciepło spalania wynosi powyżej 6 MJ/kg suchej masy.

Zgodnie z Planem Gospodarki Odpadami istniejące składowiska spełniające wszystkie wymogi prawa oraz odpowiedni stopień ekonomiczności mogą funkcjonować do czasu ich wypełnienia lub wygaśnięcia odpowiednich zezwoleń.

Dlaczego śmieci się spala, co zyskuje przez to środowisko?

Do ITPOK trafiają wyłącznie odpady, które nie nadają się do recyklingu. Spalanie odpadów nie ma na celu zastąpienia recyklingu, ale jego uzupełnienie. To również sposób rozwiązania problemów z zagospodarowaniem odpadów komunalnych, których kaloryczność przekracza 6 MJ/kg, ponieważ obowiązujące od 1 stycznia 2016 roku przepisy zakazują składowania tego typu wysokoenergetycznych odpadów na składowiskach.

Metoda termicznego przekształcania odpadów komunalnych jest zgodna z hierarchią postępowania z odpadami, wskazaną w najważniejszym akcie prawnym UE – Dyrektywie 2008/98/WE w sprawie odpadów, a także krajowym prawodawstwie – Ustawą o odpadach
z dnia 14 grudnia 2012 roku.

Zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami, termicznemu przekształceniu powinny być poddane odpady, które nie nadają się do recyklingu, ponieważ utraciły swoje walory użytkowe, ale ze względu na ich walory energetyczne, powinny być poddane odzyskowi energetycznemu czyli spaleniu.

Spalanie odpadów jest zaliczane do tzw. metody odzysku, bowiem w procesie termicznego przekształcenia następuje odzysk energii zawartej w odpadach (energia elektryczna i energia cieplna). W wyniku spalania odpadów w poznańskiej spalarni powstaje energia elektryczna, która zasila krajowy system energetyczny, oraz energia cieplna, która zasila miejską sieć ciepłowniczą (ogrzewanie mieszkań).

Działanie takiej instalacji niesie ze sobą wiele korzyści:

  • zastosowana w spalarni technologia rusztowa jest najbardziej sprawdzoną, bezpieczną i dojrzałą metodą przekształcania odpadów, a w Europie funkcjonuje ponad 400 zakładów tego typu.
  • znaczne ograniczenie ilości odpadów trafiających na składowiska (do 80%), co skutkować zmniejszeniem emisji metanu (gazu cieplarnianego, który jest 21x bardziej szkodliwy dla klimatu niż CO2) tam powstającego,
  • Roczna minimalna ilości produkcji energii elektrycznej wyniesie 128 000 MWh, co pokrywa zapotrzebowanie na prąd ok 27 tys. osób,
  • wartość wytwarzanej rocznie energii cieplnej to 267 000 GJ (tyle stanowi zapotrzebowanie ok. 5300 mieszkań)
  • część energii wytworzonej przez spalarnie może zostać zakwalifikowana jako energia odnawialna,
  • zakład jest samowystarczalny energetycznie.

Odzysk opadów pozostających po ich termicznym przekształcaniu (z żużli, które pozostają po spalaniu odpadów, odzyskuje się metale, a pozostałą cześć, po uprzednim przygotowaniu, planuje się ponownie wykorzystać gospodarczo np. jako kruszywa w budownictwie drogowym). Inne pozostałości poprocesowe tj. popioły z oczyszczania spalin, w sposób bezpieczny dla środowiska zostaną zagospodarowane w specjalistycznych instalacjach np. jako podsadzki w kopalniach.

Dlaczego spalarnia powstała na terenie miasta a nie poza nim?

Debata społeczna dotycząca budowy oraz lokalizacji spalarni odpadów w Poznaniu przeprowadzona była w 2009 r. i była ona ważnym elementem w całej procedurze pozyskania decyzji środowiskowej dla tego przedsięwzięcia. Organizacja konsultacji społecznych w sprawie lokalizacji spalarni odpadów jest obligatoryjną procedurą dla tego typu przedsięwzięć inwestycyjnych ubiegających się o dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej. Przeprowadzony przez Miasto program konsultacji społecznych spełnił wymóg art. 79 ust. 1 Ustawy z dnia 3 października 2008 o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227, ze zm.) oraz Artykułu 6 i 7 Dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków oddziaływania niektórych publicznych i prywatnych przedsięwzięć na środowisko.

Analiza wyboru najbardziej optymalnej lokalizacji Instalacji Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych dla Miasta Poznania wraz z analizą wielokryterialną została przeprowadzona w październiku 2009 r. Brano pod uwagę takie parametry jak: wielkość działki/działek, posadowienie obiektów budowlanych i technologicznych, wykluczenie najbliższego sąsiedztwa terenów zabudowy mieszkaniowej. W oparciu o te założenia wyznaczono 6 potencjalnych lokalizacji przedmiotowej instalacji; 4 w samym mieście oraz
w 2 przypadkach w gminach graniczących z Poznaniem, mianowicie:

  • Teren przy ,,Centralnej Oczyszczalni Ścieków” (COŚ), gmina Czerwonak,
  • Teren przy ,,Elektrociepłowni Karolin” (EC Karolin), przy ulicy Gdyńskiej w Poznaniu,
  • Teren w rejonie Szczepankowo – Franowo, Poznań,
  • Teren przy ,,Elektrociepłowni Garbary” (EC Grabary), przy ulicy Garbary w Poznaniu,
  • Teren dawnego Zakładu POMET, przy ul. Krańcowej w Poznaniu,
  • Teren składowiska odpadów w Suchym Lesie, Gmina Suchy Las.

Przeprowadzona analiza SWOT wykazała, że lokalizacja EC Karolin została określona jako najkorzystniejsza z uwagi na warunki techniczne.

Teren wybrany pod lokalizację ITPOK położony jest w południowo – zachodniej części terenów Elektrociepłowni Karolin, należącej do VEOLIA Poznań. Elektrociepłownia Karolin mieści się we wschodniej części Poznania, na prawym brzegu Warty, przy granicy administracyjnej miasta z terenami gminy Czerwonak (miejscowość Koziegłowy).
Rejon EC Karolin i ITPOK to tereny o dominującej zabudowie przemysłowo – magazynowej. W pobliżu lokalizacji instalacji ITPOK brak jest zwartej zabudowy mieszkalnej. Najbliższa zabudowa podlegająca ochronie akustycznej (tereny rekreacyjne ogródków działkowych) zlokalizowana jest na południe w odległości około 0,3 km, od planowanej lokalizacji instalacji. Zwarta zabudowa miejska na terenie Poznania (tereny mieszkaniowe o charakterze zabudowy śródmiejskiej w rejonie ul. Głównej) znajdują się w odległości ok. 1,5 km na południowy – zachód od lokalizacji ITPOK. Z powyższego wynika, iż wybrana lokalizacja ITPOK jest najbardziej optymalna, ponieważ:

  • znajduje się na terenie o dominującej zabudowie przemysłowo – magazynowej,
  • położona jest blisko infrastruktury technicznej w postaci przyłączy energetycznego i cieplnego, co znacznie obniżyło koszty inwestycji, ma korzystne usytuowanie komunikacyjno – logistyczne.
Jak finansowana jest budowa?

Budowa ITPOK realizowana jest w j formule partnerstwa publiczno-prywatnego (formuła PPP) przy finansowaniu inwestycji ze środków inwestora prywatnego, ale również z udziałem środków unijnych (tzw. finansowanie hybrydowe). Na podstawie umowy podpisanej 8 kwietnia 2013 roku, Partner Prywatny SITA Zielona Energia sp. z o.o. odpowiedzialna jest za zaprojektowanie, wybudowanie, sfinansowanie inwestycji, a następnie zarządzanie nią przez 25 lat. Planowane oddanie spalarni do eksploatacji to czwarty kwartał 2016 r. Budowa finansowana jest przez udziałowców SITA Zielona Energia oraz z kredytów konsorcjum trzech banków, jak również z wykorzystaniem środków unijnych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 w wysokości ok. 300 mln. zł. Poznański projekt został uznany przez European PPP Expertise Centre (EPEC) za modelowy pod względem przyjętej formuły finansowania, która łączy zasady „project finanse” z wykorzystaniem dotacji pochodzącej z Europejskiego Funduszu Spójności.

Jaki jest koszt inwestycji?

Koszt budowy ITPOK szacowany jest na ok. 725 mln zł

Czy Poznań potrzebuje spalarni?

ITPOK powstaje z myślą o mieszkańcach i środowisku! Spalarnia zapewni prawie całkowite zagospodarowanie odpadów nienadających się do recyklingu, wytwarzanych na terenie objętym projektem. Instalacja znacznie zminimalizuje także ilości odpadów przeznaczonych do składowania. Jednocześnie w procesie ich termicznego przetwarzania wytwarzana będzie energia cieplna i elektryczna trafiająca następnie do mieszkańców Poznania. Spalanie to wariant najbardziej prorozwojowy i proekologiczny.

Jednocześnie spalarnia umożliwi Miastu wypełnienie norm wynikających z polskiego i unijnego prawa w zakresie gospodarowania odpadami. Zgodnie z nimi Polska zobowiązana jest do znacznej  redukcji odpadów zalegających na składowiskach (do 2013 roku o 50% w stosunku do masy odpadów wytworzonych w 1995 roku). Bez spalarni nie byłoby to możliwe, a Polsce groziłyby wysokie kary. 

Co to jest ITPOK?

ITPOK czyli Instalacja Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych w Poznaniu będzie nowoczesną, bezpieczną dla środowiska i ekologiczną instalacją. Będzie ona stanowić uzupełnienie, a zarazem ostatnie ogniwo innowacyjnego systemu gospodarki odpadami dla obszaru Poznania i 9 gmin, które tworzą zgodnie z Planem Gospodarki Odpadami dla Województwa Wielkopolskiego tzw. Region II.

Istotą nowoprojektowanego systemu gospodarki odpadami, w ramach którego budowana jest  ITPOK, jest przede wszystkim działanie zgodne z hierarchia postepowania z odpadami. Według tej hierarchii w pierwszej kolejności należy zapobiegać powstawaniu odpadów, następnie poddawać je  recyklingowi oraz odzyskowi, a w ostatniej kolejności  bezpieczne je unieszkodliwiać.

Do ITPOK trafiać będą tylko te odpady, które nie są przydatne do recyklingu materiałowego, ale nadają się do odzysku energetycznego w spalarni (tzw. odpady resztkowe). Z kolei odpady powstałe w procesie termicznego przetwarzania będą odzyskiwane (odpady żużla) oraz bezpiecznie unieszkodliwiane (odpady z popiołów i odpady z oczyszczania gazów). Termiczne przekształcanie odbywa się w temperaturze min. 8500C, dzięki czemu w trakcie procesu wytwarzana jest energia elektryczna i cieplna. Powstająca para wodna jest kierowana do turbiny parowej połączonej z generatorem energii elektrycznej. Dzięki temu w trakcie procesu wytwarzana jest energia elektryczna i cieplna.